Algemene Beschouwingen D66 Amsterdam Begroting 2011

Dit is de tekst die D66-fractievoorzitter Gerolf Bouwmeester vandaag uitsprak tijdens de algemene beschouwingen.

Voorzitter,

De Staat van de Stad is een Staat van Beleg. Dat zei ik twee weken geleden in deze raad en in de afgelopen weken wordt op tal van terreinen het debat gevoerd over de bezuinigingen van het Rijk. Op de voor D66 en Amsterdam belangrijke terreinen als Onderwijs, Economie en Kunst en Cultuur hoeven we niet veel te verwachten van het kabinet, sterker nog, de kabinetsplannen vragen om een stevig antwoord van Amsterdam. Investeren waar nodig en bezuinigen waar het kan.

Stadslucht maakt vrij luidt een oud-Hollands spreekwoord. Bij het snuffelen aan de economieparagraaf uit het regeerakkoord valt er geen zweem van die stadslucht te bespeuren. Die paragraaf riekt sterk naar koeienmest. De agrobusiness wordt verklaard tot hèt speerpunt van de Vaderlandse economie. De stedelijke economie komt er zeer bekaaid af. Inderdaad de zo belangrijke innovatieportefeuille wordt samen met landbouw ondergebracht bij Henk Bleker, van beroep een Oost-Groningse ponyfokker.

Voorzitter,

Het college geeft een antwoord op de Haagse heikneuterij. Waar Den Haag de bijstand verlaagt, bezuinigt Amsterdam niet op armoedebeleid! Waar Den Haag de toegang tot de coffeeshop wil beperken voor burgers, wil Amsterdam Boeren en Buitenlui blijven toelaten! En waar Den Haag meer snelwegen met hogere snelheden wil, handhaaft Amsterdam de hoogste parkeertarieven van Europa: per uur het gedoogde vijfje van de VVD en niet de Euro van Eric’ .

 
Laat het duidelijk zijn: wat D66 betreft is deze begroting een goed begin. Wat wij echter missen aan deze begroting is de stadslucht. De ronkende ambitie die 5 jaar geleden nog luid klonk in deze raadszaal, toen Amsterdam een creatieve topstad moest worden. Juist daar, buiten onze stadsgrenzen, ligt de kracht van Amsterdam: de aantrekkingskracht op talent, op creatievelingen, op bedrijven en studenten. Amsterdam moet over de crisissfeer heen stappen en weer met vertrouwen de toekomst in kijken. Staan voor de ontwikkeling van ons talent, onze allure en onze bedrijvigheid.

Voorzitter,

Een zelfbewust Amsterdam zal zonder Haagse steun aan de bak moeten om de economie van de stad te versterken. In de begroting 2011 staat de richting aangegeven die het college in wil slaan om dat te bereiken. Het college wil meer internationale bedrijven aantrekken. “Middels actieve acquisitie en sales trekken we met Amsterdam in Business nieuwe bedrijven aan naar de Metropoolregio”, en zoals we al eerder hebben gezegd, dat is een goed streven. Actieve acquisitie is echter onvoldoende. Het is vooral de aantrekkingskracht van de stad zelf dat deze bedrijven over de streep trekt om te komen en de hier gevestigde bedrijven behoudt.

En wat dat betreft kwam er deze maand goed nieuws. In de European Cities Monitor van Cushman & Wakefield is Amsterdam weer gestegen als favoriete zakenstad van plaats 8 naar plaats 6, na Barcelona en vóór Berlijn, Madrid en München. De factor die dit jaar het hoogst scoorde (met 61%) is de toegang tot markten en klanten en daar scoort Amsterdam goed. Dat is echter één criterium. Bij een aantal andere criteria ligt een bedreiging voor dat vestigingsklimaat. Veel minder goed doen we het voor wat betreft de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel. Ten opzichte van 2009 zijn we op dat criterium gedaald van plaats 5 naar 8.

Voorzitter,

Het gaat weer beter met Schiphol en dat is goed nieuws voor de stad. Niet alleen omdat we als aandeelhouder voor 2011 de dividendverwachting naar boven kunnen bijstellen van 8,5 miljoen naar de reguliere 12 miljoen EURO. Vooral ook vanwege het enorme economische belang voor Amsterdam. Zowel als internationaal vervoersknooppunt waardoor de regio aantrekkelijk is voor die zo begeerde internationale bedrijven als voor de meer dan 60.000 directe banen die de luchthaven oplevert. Werkgelegenheid voor alle opleidingsniveaus.

Het Midden- en Kleinbedrijf is ook zo’n banenmotor en D66 is dan ook groot voorstander van het verlagen van de regeldruk, volgens het coalitie-akkoord een speerpunt van dit college. En voorzitter, ‘Het verlagen van de regeldruk’ is een mantra dat bij veel overheden veelvuldig klinkt en toch schijnen er altijd weer regels bij te komen. Het voorstel in de begroting om de regeldruk met 25% te verminderen is een mooi begin. Nog niet het eind wat D66 betreft. Het college stelt namelijk voor om dit te meten in uren die een ondernemer kwijt is met het aanvragen van een vergunning. Was je eerst 4 uur kwijt aan het aanvragen van een overbodige vergunning of een omslachtige belastingaangifte, straks verspil je nog maar 3 uur van je kostbare tijd als ondernemer.

In de campagne werden stevige beloftes geuit over het revolutionair verlichten van de regellasten. Waarom het niet aangedurfd om voor zoveel mogelijk vergunningen een meldingsplicht in te voeren in plaats van de huidige aanvraagprocedure. Direct afrekenen, en steekproefsgewijs controleren. Tijdswinst voor de stad en de ondernemer èn een bezuiniging voor de stad en de ondernemer.
 
Voorzitter,

Eén van de manieren om te zorgen dat Amsterdam weer gaat stijgen op het criterium voor de aanwezigheid van voldoende gekwalificeerd personeel is via goed onderwijs. In de campagne waren de zes grootste partijen in deze raad het eens: niet bezuinigen op onderwijs. De PvdA en D66 wilden zelfs meer geld investeren in de toekomst van Amsterdamse kinderen. En het college-akkoord voldeed aan de verwachtingen. Wij lazen daar de volgende tekst, en ik citeer: “Naast kwaliteit van onderwijs is ook de fysieke leeromgeving een punt van aandacht. (…) Scholen horen schoon, heel en veilig te zijn. Deze coalitie streeft naar een goede kwaliteit van de onderwijsgebouwen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.”

D66 is het daarmee eens, sterker nog, het onderwijs is de belangrijkste prioriteit. Daarom waren wij, om het zacht uit te drukken, verbaasd toen de begroting ons leerde dat het college ervoor kiest om te bezuinigen op de kwaliteit van schoolgebouwen. Dit om de kwaliteit van het onderwijs voorrang te geven. Even verderop in de begroting is te lezen dat begin 2011 54% van de gebouwen voor voortgezet onderwijs aan de criteria voldoet. Daar komt nog bovenop dat het incidentele bedrag van 3,4 miljoen EURO voor de verbetering Binnenklimaat Scholen wordt geschrapt.

Voorzitter,

Als de helft van onze kinderen in slechte tot matige gebouwen les krijgt en de stad hierop bezuinigt, zijn wij geen Topstad.  Kwalitatief goed onderwijs is fantastisch, maar komt dat nog over bij kinderen in een krakkemikkig gebouw waar de frisse vrije stadslucht niet binnen weet te komen?

In het coalitieakkoord wordt ook het grote belang van ouderparticipatie benadrukt als één van de drie succesfactoren [naast een sterk docentenkorps en een goede schoolleiding] voor de slagingskans van scholieren. Daarom wil deze coalitie “Initiatieven en activiteiten die leiden tot meer ouderparticipatie…” stimuleren. Het halve miljoen EURO, incidenteel, dat hiervoor beschikbaar was wordt in de begroting 2011 geschrapt. Hoe gaat het college die broodnodige ouderparticipatie dan wel realiseren?

Naast kwalitatief goed onderwijs, schoon, heel en veilige schoolgebouwen en betrokken ouders hebben veel kinderen in Amsterdam behoefte aan een extra steuntje in de rug om de achterstand die ze hebben opgelopen in de kennis van de Nederlandse taal te kunnen inlopen. Dat begint met voorscholen en later in de bovenbouw van de basisschool en in het voortgezet onderwijs met goede huiswerkbegeleiding. Ook voor het beroepsonderwijs. Daarom willen wij blijven doorgaan met het steunen van instellingen zoals de Weekendacademie. Voor veel van onze kinderen in Amsterdam zijn dergelijke initiatieven de enige plek waar ze huiswerkbegeleiding en sociale vaardigheidstrainingen krijgen en kennis maken met allerlei verschillende beroepen, waar ze in hun eigen omgeving anders niet mee in aanraking komen. Voor deze kinderen uit alle delen van Amsterdam, van Oost tot West en van Noord tot Zuidoost is dat een kans om weer een stap verder te zetten en naar hogeschool of universiteit te komen.

 
Voorzitter,

Dat brengt mij bij de kaalslag. De culturele kaalslag, die direct de aantrekkingskracht van onze stad dreigt te raken.
Afgelopen maandag was onze wethouder cultuur te zien in het NOS-journaal, en op de opiniepagina van De Volkskrant. Zij verwijt het kabinet Rutte een ‘culturele kaalslag’ . “Vanaf 1 januari wordt op cultuursubsidies hard bezuinigd en wordt de BTW op podiumkunsten en verzamelobjecten van 6 naar 19 procent opgeschroefd.” “Voor Amsterdam en andere grote steden heeft dit beleid verstrekkende gevolgen” en even later: “Afnemende vraag van kunst en cultuur betekent grote economische schade voor horeca en middenstand. En dan hebben we het over het effect op de toeristenindustrie nog niet eens gehad.”

Niemand stelde haar de vraag: “Waarom bezuinigt Amsterdam eigenlijk ook op Kunst & Cultuur”? Dan doet D66 dat hier: 10% van de investeringen in cultuur via het kunstenplan worden vanaf 2013 geschrapt. In het onderhoud van cultuurgebouwen wordt flink gesneden. En zelfs het Mozeshuis ziet 100.000 Euro van haar subsidie afgenomen.

Hoe reëel die bezuinigingen ook zijn, nu het rijk haar keuzes heeft gemaakt draagt Amsterdam met haar eigen bezuinigingen juist bij aan die kaalslag. De bezuinigingen op onze kunstinstellingen staan nu voor 2013 op de rol. Wat D66 betreft gaan onze wethouders cultuur en financiën nog eens heel goed nadenken of in het tijdperk Rutte-Wilders-Verhagen wij ons dat wel kunnen permitteren.
 
Voorzitter,

Den Haag investeert niet in de stedelijke economie, niet in ons onderwijs en bezuinigt snoeihard op kunst en cultuur. Het nieuwe kabinet knaagt ook aan ons bestuurlijk stelsel. Vanwege de passages in het regeerakkoord over het opheffen van stadsdelen en de WGR+ is het nu zeer belangrijk om op korte termijn duidelijkheid te scheppen in de bevoegdhedenverdeling tussen Centrale Stad en Stadsdelen en daarbij de rol van dit geheel in de metropool Amsterdam. Alleen een goed functionerend en helder stelsel kan Den Haag overtuigen dat de keuze om al dan niet stadsdelen te hebben een bevoegdheid van de gemeente zelf moet blijven.

In de nota Amsterdams bestuur anno 2010 staat: “Cruciaal voor betere prestaties van de gemeente is dat de verantwoordelijkheden helder verdeeld zijn tussen stad en stadsdelen en dat daarbij zo min mogelijk onduidelijkheid  (grijs gebied) blijft bestaan. Deze transparantie is allereerst nodig in de huidige taakverdeling.” Er staat nog meer: “De Commissie [Commissie Mertens] stelt dat het van groot belang is dat Stad en Stadsdelen een strategische visie opstellen in samenspraak met regionale partners en maatschappelijke partners.” Het college deelt deze conclusie “…dat de strategische visie van Amsterdam aandacht moet besteden aan de metropolitane opgaven van de stad. De Metropoolregio Amsterdam verdient daarbij speciale aandacht.” D66 vraagt zich af wanneer het college werk gaat maken van deze verbetering van het bestuurlijk stelsel en de wijziging van de verordening op de stadsdelen.
 
Voorzitter,

Aan de horizon zijn gunstige voortekenen zichtbaar dat de ergste pijn van de crisis voorbij is en dit is het moment om vorm te geven aan de veel gebezigde uitspraak: “Never waste a good crisis” Daarom moeten we nu gebruik maken van de deze financieel barre tijden om aan een efficiënter stedelijk en regionaal bestuur te werken, een slagvaardiger en compacte ambtelijke organisatie neer te zetten. Dit is het moment om te investeren in economie, onderwijs, kunst en cultuur. D66 is er vast van overtuigd dat deze investeringen zichzelf dubbel en dwars terug zullen verdienen. Op de gevel van de coffeeshop The Grasshopper staan de profetische woorden “De cost gaet voor de baet uyt”

Niet voor publicatie. Gesproken tekst geldt.

Deel via: