Bescherm prostituees, houd de Wallen open!

maandag 1 februari 2010

Vier jaar geleden beloofde de Amsterdamse PvdA-leider Lodewijk Asscher om de vrouwenhandel op de Wallen aan te pakken. “Liever een toeristenattractie minder dan een vrouw gedwongen achter het raam”, zei hij toen. Vorige week mocht hij deze boodschap herhalen bij De Wereld Draait Door en Pauw & Witteman. Hij maakte zich boos over Saban B. en stelde voor de Wallen ’s nachts tussen 04:00 en 08:00 te sluiten. Ook wil hij een minimumleeftijd van 23 jaar voor prostituees.

Naar aanleiding van zijn verkiezingsbelofte vier jaar geleden werd deze collegeperiode het Coalitieproject 1012 gelanceerd. Nadat het plan op enkele punten was aangepast, zodat bijvoorbeeld de ramen aan Het Singel niet dicht hoeven, stemde de raad unaniem in met de plannen van het college.

Maar nu, een maand voor de verkiezingen op 3 maart, doet Asscher er een schepje bovenop. Om de vrouwenhandel uit te kunnen bannen zijn nog meer maatregelen nodig. Waarom deze voorstellen niet eerder aan de gemeenteraad zijn voorgelegd is onduidelijk: Asscher is immers de verantwoordelijke wethouder voor het Project 1012 dat de Wallen moet ontdoen van criminaliteit en vrouwenhandel.

Het voorstel om de minimumleeftijd voor prostituees te verhogen is niet nieuw. D66 stelde twee jaar geleden voor de leeftijd vast te stellen op 21. Over die verhoging gaat politiek Amsterdam het wel eens worden. Het op slot gooien van de Wallen tussen 04:00 en 08:00 is echter onverstandig, juist als we de uitbuiting van vrouwen willen tegengaan. Dat heeft een aantal redenen.

Het is een wijdverbreide misvatting dat we prostitutie hebben gelegaliseerd omdat we het zo’n doodgewoon beroep vinden. Anders dan caissières, accountants of docenten op een basisschool staan prostituees dagelijks aan zekere risico’s bloot. Prostitutie is niet zomaar een normaal beroep, en juist daarom is het zo belangrijk goed zicht te houden op alles wat zich op de Wallen afspeelt. De raamprostitutie op de Wallen behoort tot de best gecontroleerde vorm van prostitutie die er is. Het is de openheid waarmee we in Nederland met prostitutie omgaan die bevorderlijk is voor de veiligheid van prostituees.

Asscher stelt nu voor de Wallen te sluiten tussen 04:00 en 08:00, tijdens de zogenaamde graveyard shift. Daarmee ontkent hij het bestaan van een voortdurende vraag naar prostitutie. Dat is immers in de eerste plaats de reden dat we dit beroep met zoveel openheid behandelen: zodat we een oogje in het zeil kunnen houden, ook tijdens de donkerste uurtjes van de nacht. In juni vorig jaar trok luide het stadsdeel Centrum de noodklok over illegale prostitutie in massagesalons in het 1012 gebied. De omstandigheden voor de vrouwen die daar werken zijn vaak veel slechter dan de werkomstandigheden van de raamprostituees op de Burgwallen. Maar het zijn juist die plaatsen, de illegale massagesalons, hotelkamers en de escortbranche waar het aanbod zich naartoe zal verplaatsen om aan de vraag te kunnen blijven voldoen, hoe schrijnend die realiteit ook is. Als de werkomstandigheden tussen 04:00 en 08:00 ’s nachts zo slecht zijn moeten we als overheid juist dan onze politieagenten inzetten om de vrouwen te beschermen. De maatregel die de PvdA-voorman voorstelt lost het probleem van de graveyard shift niet op, maar ruilt hem in voor een shift zonder politietoezicht en zonder sociale controle.

Als we vrouwenhandel en uitbuiting van prostituees echt willen tegengaan doen we er goed aan het aanbod niet uit het straatbeeld te forceren naar plaatsen waar toezicht niet mogelijk is. Criminelen als Saban B. moeten we keihard aanpakken, of ze hun misdaden nu begaan op de Wallen of andere schimmige plaatsen. Als we prostitutie wegduwen naar plaatsen ver buiten ons blikveld zijn we alle regie, en daarmee alle controle op de veiligheid van de vrouwen kwijt. Prostitutie op verborgen plekken leidt tot een groter gevoel van veiligheid voor de meeste Amsterdammers, maar tot grotere gevaren voor lijf en leden van prostituees.

Ivar Manuel is fractievoorzitter van D66 Amsterdam. Dit artikel verscheen op 1 februari 2010 in Het Parool