Column Veronique Swinkels: Amsterdams crisismanagement

vrijdag 6 maart 2009

Nog niet zo lang geleden werd door veel liberalen en aanverwante stromingen geredeneerd vanuit het uitgangspunt dat de markt altijd gelijk heeft. De overheid werd op afstand gehouden en die rol werd door de overheid ook best graag geaccepteerd. Maar nu die markt zo duidelijk heeft gefaald wordt er naar de overheid gekeken en moeten we ons samen afvragen hoe we de kwaliteit van het overheidshandelen kunnen vergroten. Volgens OESO topman Padoan in de NRC van 4 maart zal er voor lange tijd veel meer overheid in de economie zijn dan voorheen. De vraag die hij zich stelt is of we een overheidscultuur hebben die goed genoeg is om verstandig met de problemen om te gaan. Lees hier de column van Veronique Swinkels.

Nog niet zo lang geleden werd door veel liberalen en aanverwante stromingen geredeneerd vanuit het uitgangspunt dat de markt altijd gelijk heeft. De overheid werd op afstand gehouden en die rol werd door de overheid ook best graag geaccepteerd. Maar nu die markt zo duidelijk heeft gefaald wordt er naar de overheid gekeken en moeten we ons samen afvragen hoe we de kwaliteit van het overheidshandelen kunnen vergroten. Volgens OESO topman Padoan in de NRC van 4 maart zal er voor lange tijd veel meer overheid in de economie zijn dan voorheen. De vraag die hij zich stelt is of we een overheidscultuur hebben die goed genoeg is om verstandig met de problemen om te gaan.

De aandacht voor de aanpak van de huidige economische crisis gaat vooralsnog uit naar collectieve maatregelen op nationaal, europees en mondiaal niveau. De oplossing van de problemen gaat echter alle bestuurslagen aan. Het is tijd om nu vast te stellen welke rol lokale politieke vertegenwoordigers kunnen spelen bij dit mondiale probleem. Alle verkiezingsprogramma’s, partij-programma's, college-akkoorden en economische en financiële beleidsuitgangspunten zijn aan een stevige herziening toe. Ik stel echter vast dat de nieuwe inzichten, ook in Amsterdam, slechts langzaam concreet worden. Nog steeds lijkt er weinig besef dat de crisis ook Amsterdam stevig zal raken. Om iets te noemen; Amsterdam kan rekenen op meer dan een verdubbeling van het aantal uitkeringsgerechtigende en er zullen heel wat winkels de deuren sluiten, het vertrouwen van consumenten en ondernemers zakt in, huishoudens en bedrijven komen in financieringsproblemen.

Gelukkig voor de gemeente Amsterdam blijven de Amsterdamse ondernemers wel meedenken. Door MKB-Amsterdam is de afgelopen tijd hard nagedacht over welke maatregelen de lokale/regionale economie nodig heeft om de effecten van de crisis zoveel mogelijk te verzachten. Voor een effectief pakket maatregelen moet de gemeente bereid zijn om nu te investeren. De uitgaven hiervoor zijn alleen al gerechtvaardigd omdat anders het aantal Amsterdamse uitkeringsgerechtigden toeneemt, met nog hogere kosten.

MKB Amsterdam noemt de volgende maatregelen:
1. Organiseer (aanvullende) kredietfaciliteiten waar nodig en mogelijk;
2. Vul de landelijke arbeidstijdverkorting of parttime ww aan met een gemeentelijke regeling voor kleinere bedrijven;
3. Organiseer een mobiliteitscentrum voor overtallig personeel;
4. Maak duurzaam en energiezuinig ondernemen voor het mkb aantrekkelijk;
5. Maak overheidsaanbestedingen mkb-vriendelijk;
6. Promoveer heel Amsterdam tot kansenzone,
7. Bevries lokale lasten en versnel de eigen factuurbetaling
8. Breng de basis in stadswijken op orde: schoon, veilig en bereikbaar;
9. Stel omzetdervende of kostenverhogende voornemens en activiteiten uit;
(de hele tekst staat op de website van MKB-Amsterdam)

De gemeente heeft serieus op deze voorstellen gereageerd. Dat is een belangrijk begin. Het gaat nu vooral over de doortastendheid en daadkracht van het gemeentelijke apparaat. En dat brengt me terug bij de vraag of we een overheidscultuur hebben in Amsterdam die de stad helpt en ondersteunt in tijden van crisis en bij de vraag wat de rol van het lokale politiek en bestuur daarbij moet zijn.

Mijn overtuiging is dat business as usual hier niet gaat werken. Ik vraag me af of er al concrete stappen worden gezet aan de Amstel ter voorbereiding van de nieuwe rol die op de overheid afkomt. Ik vermoed dat er veel meer moet gebeuren om echt het verschil te kunnen maken. Ik zou me dan ook hard willen maken voor een tijdelijke Wethouder crisismanagement en kwaliteitsverbetering overheidshandelen.

Veronique Swinkels woont in Amsterdam en is directeur van BBK/Door Vriendschap Sterker, een communicatie-adviesbureau voor kunst en cultuur, maatschappelijke organisaties en overheid. Daarnaast is zij bestuurslid bij onder andere MKB-Amsterdam en Newropeans, de eerste trans-Europese politieke beweging voor de democratisering van de Europese Unie.