De creatieve industrie: van zzp naar multinational?

maandag 11 mei 2009

Afgelopen zondag organiseerde de Europese Verkiezingscampagne van D66 een groot en druk bezocht feest in Canvas, op de zevende verdieping van het oude Volkskrantgebouw. Passend bij de omgeving was het thema de zzper en de “creatieve industrie”, waar onder meer D66-Kamerlid Fatma Koser Kaya en kandidaat voor het Europees Parlement Marietje Schaake over spraken. Naar aanleiding van deze succesvolle bijeenkomst schreef oud fractieassistent en duo-raadslid Sebastiaan Capel over zijn visie op de creatieve industrie in Amsterdam.

De creatieve industrie is de verzamelnaam voor ondernemers zoals webdesigners, architecten, gamesdevelopers, etc.. Zij zijn vaak zzper of kleine ondernemer. Terecht dat dit thema op deze manier belicht wordt, want in Amsterdam was het D66 dat onvermoeibaar het belang van de creatieve industrie voor de stad belichtte. Sinds het moment dat deze sector voor het eerst opdook in ambtelijke en politieke stukken, circa 2004 (met dank aan Richard Florida), is er veel gebeurd.

Na de verkiezingen van 2006 kwam het College met een ambitieus economisch programma, Amsterdam Topstad, waarin de creatieve industrie een belangrijke rol speelde. Zo werd er geïnvesteerd in projecten als de Talentenfabriek voor starters, Red Light Fashion op de Wallen en Picnic, hét festival voor cross-media ondernemers. Hiermee kreeg de creatieve industrie de aandacht die het verdiende, gezien de aantallen ondernemers, waaronder veel zzpers, in deze sector en de uitstraling die het de stad oplevert. Maar wordt het optimale gehaald uit de aanwezigheid van de vele creatievelingen in de stad? Aandacht voor twee punten kan ervoor zorgen dat de stad en de creatieve industrie nóg meer aan elkaar hebben.

Ten eerste is de aandacht de afgelopen jaren vooral gericht geweest op starters en zzpers. Dat is logisch, want die zijn sterk vertegenwoordigd in de creatieve industrie. Maar ook de creatieve industrie wordt volwassen en groeit! En juist die groeiers (“spin-outs”) zijn voor de stad van belang. Niet alleen zorgen zij voor meer banen dan een eenmansbedrijf, maar zij kunnen ook Amsterdam verder op de kaart zetten als creatief centrum.

Als Amsterdam ook de gegroeide bedrijven aan zich wil binden, moet hiervoor de ruimte zijn. In de bedrijfsverzamelgebouwen kunnen ondernemers vaak wel groeien, maar daar zitten grenzen aan. Bovendien wil een bedrijf dat groeit, ook laten zien dat ze het stadium van starter ontgroeid is. Een manier zou zijn om leegstaande gebouwen niet direct tot bedrijfsverzamelgebouw te transformeren, maar deze aan individuele bedrijven aan te bieden.

Daarnaast zou de creatieve industrie nog zichtbaarder kunnen zijn en meer “verbonden“ met de stad. De afgelopen jaren zijn veel bedrijfsverzamelgebouwen gerealiseerd voor de ondernemers in deze sector. Hier kunnen zij, vaak voor betaalbare tarieven en met flexibele contracten, bedrijfsruimte huren. Dit is natuurlijk prachtig, maar vaak is van de buitenkant nauwelijks te zien wat er allemaal binnen gebeurt aan ondernemerschap en creativiteit. Dit is zonde, want als dit wel gebeurt, levert het de directe omgeving meer op.

Positieve voorbeelden hiervan zijn het oude ABN AMRO gebouw in de Vijzelstraat (Duintjer CS). Hier laat onder andere Mediamatic in de galerij voor het gebouw zien waar ze mee bezig zijn. Een andere mogelijkheid is het publiek naar binnen halen, bijvoorbeeld met een horeca-functie of een tentoonstellingsruimte. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij het Volkskrantgebouw met Canvas en bij SMART Project Space in Oud-West.

De creatieve industrie krijgt gelukkig veel aandacht in het gemeentelijk beleid. Met aandacht voor deze twee punten zou de stad nóg meer kunnen profiteren van de aanwezigheid van deze sector met zzpers als hun kracht.

Sebastiaan Capel is oud-fractieassistent en duo-raadslid Wonen en EZ voor D66 Amsterdam en warm pleitbezorger van Amsterdam als creatieve kennisstad