Europa in de Nederlandse politiek: een oorverdovende stilte

vrijdag 19 januari 2007

In Felix Meritis wordt op 22 februari gedebatteerd over Europa. Aanleiding voor dit Grote VDE-Europa debat zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 22 november jl., en de late en weinig effectieve oproep van SP-voorman, Jan Marijnissen, om deze stilte te verbreken. Maar het debat zelf is breder van opzet: hoe is over de jaren heen het onderwerp ‘Europa’ verschoven in de landelijke politiek, en wat zou daarvan verwacht kunnen worden?

Deze vraag klemt al geruime tijd. Ondanks het toenemende belang van de Europese integratie is Europa nooit een publiek ‘issue’ geworden. Slechts één keer vlamde het debat. Dat was tijdens de aanloop naar het referendum over de Europese Grondwet. Na een korte periode van openlijke verwarring is de gebruikelijke stilte teruggekeerd. Hoe komt dat en wat is daaraan te doen?

Een verklaring is wellicht dat de politieke elite van de afgelopen decennia Europa welbewust klein hebben gehouden. De gewenste voortgang van de integratie zou niet zijn gediend met openbaarheid. Misschien speelt ook het onvermogen een rol een overtuigend beeld te schetsen van wat men voor heeft met Europa. En tot slot is er de angst, althans zo lijkt het, om met welke uitspraak dan ook de toorn van de kiezers over zich af te roepen.

De laatste verkiezingen voor de Tweede Kamer waren wat dat betreft een dieptepunt. Het politieke debat bleef strikt nationaal, terwijl Europa en de rest van de wereld steeds meer het lot van Nederland bepalen. Deze struisvogelpolitiek is gevaarlijk. Europa is een grote vrije markt en over de controle van die markt en haar grote externe effecten op het milieu, de belastingdruk, de collectieve voorzieningen, defensie, buitenlandse politiek en politionele en justitiële zaken heeft Nederland alleen niets te vertellen. Dat kan het alleen samen met de andere Europese landen; dat kan het alleen op Europees niveau. Dus is de vraag waarom ook de huidige generatie politici volharden in het stilzwijgen van hun voorgangers, terwijl opening van zaken is geboden.

Laat de politieke elite zeggen wat ze willen, laat ze daarover onderling debatteren, laat ze aanhang werven, voordat het te laat is en de meerderheid van de bevolking blijvend vervreemd is van het Europese project.

Deelnemers aan het debat zijn o.a. oud-premier Ruud Lubbers, oud-minister Laurens Jan Brinkhorst (o.v.), Ben van der Velden (oud-correspondent van NRC Handelsblad in Brussel), Paul Kalma (lid Tweede Kamer PvdA) en Julius Hosman (Corus en VNO). Zij zullen antwoorden geven die in boekvorm zullen worden gebundeld. De VDE zal met deze leidraad ‘Europa in de Nederlandse politiek’ blijven volgen.

22 februariVereniging Democratisch Europa (VDE)Aanvang: 20.00 uur

Toegang: gratis