Financiële Beschouwingen over begroting 2007

woensdag 1 november 2006

In de Gemeenteraad heeft Petra Hoogerwerf de financiële beschouwingen namens D66 uitgesproken. Zij sprak onder meer over de meetbaarheid, de financiële risico's en de bedrijfsvoering van diverse Diensten. Lees hier haar volledige tekst.

LET OP: gesproken tekst geldt!

Voorzitter,

Dank aan het college en alle ambtenaren voor het jaarplan en de begroting 2007. De twee boeken zijn leesbaarder dan ooit. Om in PvdA termen te spreken ‘hulde’. Ook de uitvoering van de motie-Bruines heeft de Raad geholpen bij de resultaatgerichte uitwerking van alle plannen. D66 ziet dat het programakkoord keurig is verwerkt in de begroting.

Sommige punten worden met gejuich ontvangen door D66:

- Topstad natuurlijk zodat de creatieve industrie tot bloei gaat komen

- meer geld voor groen

- de kantoortijdenschool met een goed aanbod voor kinderen na schooltijd

- cultuureducatie In de raadscommissies zullen wij ook punten inbrengen die we missen.

Naast de prioriteiten zien we ook een paar leuke “hobby-projectjes” van de diverse wethouders. Ik noem de dubbelstad Amsterdam-Almere (Poelgeest) en Marhaba (PvdA). En wat ben ik blij dat de boswachterij nu twee honden kan aanschaffen en een hondenkar. Ik vroeg me af wiens projectje dat is?

Over de prestatie-indicatoren

Deze nieuw, daarom wil ik daarmee beginnen. De centrale vragen voor D66 bij de voorgestelde indicatoren zijn:

- zijn het de goede?

- zijn het er genoeg of zijn het er teveel?

- bieden ze voldoende inzicht in de resultaten?

D66 is nog niet tevreden over de voorgestelde set van 46. Het focussen van de prestatie-indicatoren aan de hand van de zes thema’s uit het programma-akkoord vinden wij een goed idee. Op de invulling ervan hebben wij de nodige kritiek:

- bij een flink aantal is er nog geen nulmeting, hoe gaat het college monitoren dat die er wel komt?

- de ambitie is soms wel erg laag

- de ambitie is soms onrealistisch

- de inhoud is soms paternalistisch (47% van de jongeren heeft vrienden uit andere etnische groepen, moet dat?) afgezien van het feit dat je zo wel zou kunnen meten dat er enige sociale samenhang ontstaat.

- de inhoud is soms te beperkt (wij missen de homoseksuelen en ouderen bij de indicator over discriminatie, bovendien gaat het hier om de aanpak van discriminatie en radicalisering, kennelijk is discriminatie de eerste stap op weg daarnaar toe?)

Het college geeft de indruk dat zij nu goed af te rekenen is en meetbare doelstellingen heeft geformuleerd. De Rekenkamer constateert echter dat het het nog wel tegenvalt. De raad kan het college slechts voor 30% van de doelstellingen afrekenen op haar prestaties. Als burger moet je de beloftes van het bestuur dus maar niet al te serieus nemen.

Overigens heeft u de ontsnappingsroute al gemarkeerd, voor als u de prestaties niet haalt: “Juist niet, het gaat ten alle tijden om de inhoud, om het bereiken van resultaten voor de burgers, om de wereld achter de cijfers”. Kennelijk anticipeert u al op lagere resultaten.

Ik zou zeggen: niet zo somber! In de commissie FEZ van volgende week staat nog de inhoudelijke discussie over de indicatoren alsmede het rapport van de Rekenkamer op de agenda. Mijn inziens kunnen we daarom niet vandaag over dit onderdeel stemmen.

De grote lijnen: waar gaat het geld heen?

Als je door je oogharen heen kijkt naar de begroting vallen een aantal zaken op Uit de begroting blijkt dat er in 2005 een bedrag van 4,9 miljard zal worden uitgegeven. Met de komst van een nieuw college had ik verwacht dat er ook eens goed zou worden gekeken naar de hoofdlijnen.

Waarom gaat er 8% naar zorg en slechts 4% naar educatie. Waarom 1,7 % naar kunst en cultuur en 3,7 % naar bestuur en concern? Een vraag van ons is voorzitter: hoe is de discussie hierover verlopen. Overigens is het D66 een doorn in het oog dat het minste geld wordt besteed aan kunst en cultuur, zo´n 1,7 % Ook blijft het een intrigerende vraag waarom we, ondanks de 10% operatie, eigenlijk voornamelijk spreken over de 118 mijloen voor het programma-akkoord (pp 34 jaarplan/pp 168) terwijl de begroting 4,9 miljard groot is. Het lijkt of we alleen over de nagels van een hele grote olifant kunnen praten. Voorzitter, is dat grote bedrag echt niet beïnvloedbaar?

En dan de reserves en voorzieningen

Ook hier wordt de inzichtelijkheid steeds beter van. Onder meer door de aangenomen motie Yurdakul en de discussie eerder dit jaar. De vraag is, voorzitter, wat de noodzaak is van de reserves. Zijn er potjes voor risico’s die er niet toe doen of zijn er potjes die juist te laag zijn? Ons inziens zou een onafhankelijk orgaan zoals de rekenkamer hier eens naar moeten kijken. Het is verstandig om de risico’s te benoemen. Maar ik wil u meegeven om zeker aan de zes thema’s en de prestatie-indicatoren van het programma-akkoord risico’s te koppelen.

Voorzitter,

wij willen weten hoe u als college gaat sturen op de risico’s. Wat belangrijk is, is dat alle diensten en bedrijven van de Gemeente Amsterdam hun bedrijfsvoering op orde krijgen. In de bespreking van het resultaat 2005 hebben we onze zorg uitgesproken over OGA en DWI waar het meeste geld van de stad naar toe gaat. Het feit dat de ingeboekte ombuiging bij DWI niet behaald wordt, stemt ons somber. Via een paar goocheltrucs (een structurele ombuiging incidenteel opvangen in 2007 en daarna ten laste van de algemene middelen brengen) wordt dit opgelost, maar wat zegt dit voor de toekomst? Is DWI werkelijk klaar voor de re-integratie van onze mensen in de bijstand?

Ook de prestatie-indicatoren stemmen hier weinig hoopvol: vanaf 2007 gaat Amsterdam mee op hetzelfde niveau als de landelijke trend. Dit betekent dat we geen I-middelen overhouden in deze jaren. Hopelijk is er beter nieuws bij de Rekening 2006 over de DWI en OGA. En anders kan ik er op vertrouwen dat Asscher de diensten onder curatele stelt zoals aangekondigd in de commissie FEZ.

Een ander punt dat D66 waardeert dat dit college oude rekeningen wil vereffenen. Voor de NZ-lijn moet er weer geld bij. Tja, daar baalt D66 natuurlijk net zo hard van als de hele Raad. Behalve misschien de oppositieleider mevrouw Sargentini die nu triomfantelijk zegt “dat voorspelden we toch!”. Vorige keer kon er nog een mooie voorziening vrijvallen á 50 miljoen om de pijn te verzachten, maar kennelijk is die nu niet voorhanden. Laat duidelijk zijn: D66 wil dat de NZ-lijn er komt!

De truc van de lening lijkt slim maar rente betalen en aflossen moet ook gebeuren! Trouwens: we zien dat we jaarlijks 270 miljoen aan rente uitgeven, voor zo’n 2,2 miljard aan langlopende leningen uit de jaarrekening 2005. En dan komen er nog 40 miljoen aan leningen bij waar we als raad nog iets van mogen vinden. Zoek de oplossingen in uw termijn en laat onze kinderen geld overhouden voor de problemen van dan!

Deelnemingen

En dan dit: een opmerkelijk bericht in de krant trok ons aller aandacht: Amsterdam is veel rijker dan wordt voorgesteld in de boeken; onze deelnemingen zijn namelijk meer waard. De wethouder Deelnemingen heeft hier een ingezonden brief over geschreven, waardoor er een welles-nietes discussie ontstond. D66 wil van het College nog een toelichting op “de sok met geld”: is die nou vol of leeg? En wat waren de aanbevelingen van de ACAM in dit opzicht?

Somber, somber, somber

Tenslotte moet me nog twee punten van het hart. Na het dichtslaan van de twee boeken bekroop mij een somber gevoel over de inwoners van Amsterdam. Wat een woorden gebruiken we om mensen te omschrijven: kansarme jongeren, risicojongeren, zorgleerlingen met complexe problematiek en/of ernstige gedragsproblemen.

Voorzitter,

het is volgens D66 niet verstandig alleen aandacht te besteden aan zaken die zorg geven, die fout gaan. Bovendien: plaats mensen in een apart hokje, bestempel ze als probleemgeval en je dwingt ze om zich voorgoed probleemgeval te gaan voelen. De sleutel voor verandering ligt bij de mensen zelf en de overheid moet daarbij aansluiten. Benader mensen als bron van talent en potentie en hun zelfvertrouwen groeit.

Ook zien we in uw aanpak weinig creativiteit weerspiegeld. Geeft u ambtenaren en burgers van deze stad wel voldoende ruimte om te komen met creatieve oplossingen? Het college lijkt de problemen op traditionele wijze aan te pakken: met regels, voorlichting, subsidies en heffingen. Denkt u ook eens aan andere oplossingen.

Investeer in technische en innovatieve verbeteringen en betrek daar al die creatieve en innovatieve ondernemers bij! Zo sprak ik laast iemand van de brandweer die aangaf dat er een probleem is dat door de harde muziek in de auto’s de sirene’s vaak niet wordt gehoord. De PvdA komt in zo’n geval vast met de oplossing om voorlichting te gaan geven op bierviltjes. ‘Burgers zet uw muziek wat zachter’. Ongericht en niet effectief. D66 bepleit in zo’n geval voor een technische oplossing: waarschuw automobilisten op de weg via teksten op de radio of de routeplanner. Gericht op de individuen die hun auto moeten weghalen.

Benut ideeën van het bedrijfsleven en bijvoorbeeld kunstenaars en zorg dat er creatieve oplossingen worden gevonden voor complexe problemen! D66 gaat met veel plezier en ambitie de komende jaren komen met voorstellen om de stad internationaler, meer verbonden en economische sterker te maken. Gelukkig is er nu al steun. Het was de heer Aboutaleb die aangaf: Als de oppositie met een goed voorstel komt, het college bereid is om dat te steunen.