Gemeenteraad 26 april: de fractie in actie

woensdag 26 april 2006

In de gemeenteraad van 26 april werd het programma-akkoord tussen GroenLinks en de PvdA besproken en werden de kandidaat-wethouders "gehoord" om te kunnen beslissen of ze geschikt zijn als wethouder van Amsterdam.
Lees hier de bijdrage van Petra Hoogerwerf, die de wethouders een aantal kritische vragen voorlegde.

(alleen gesproken tekst geldt)

Voorzitter
Het liefst had ik hier een lang betoog gehouden om het college te wijzen op het belang van een heldere procedure en de wijze waarop D66 hier tegen aan kijkt. Maar eigenlijk zijn de hazen al gelopen en is hier sprake van after-hearing met kandidaten die ongetwijfeld na onze vragen zeker als wethouder worden benoemd.
Toch wil ik er een paar woorden aan wijden. Als is het maar voor de taxichauffeur die ik gisteren sprak. M.i. is de belangrijkste opdracht waar de politiek voor staat het terugwinnen van het vertrouwen van de bevolking. Gisteren nog zat ik in een taxi en vertelde de chauffeur mij dat hij het vertrouwen kwijt was in de politiek. ‘Ze schuiven elkaar de banen toe en vullen hun zakken.’ De chauffeur voelde zich in de steek gelaten en niet verbonden met het openbaar bestuur.
D66 is voor een gekozenburgemeester die het mandaat krijgt van de bevolking. Het vertrouwen van de bevolking. Deze burgemeester mag ons inziens zijn eigen college samenstellen en voordragen aan de raad, ook met wethouders van buiten de raad. Uitgangspunt moet zijn: de juiste man/vrouw op de juiste plek te krijgen. De bevolking moet er op kunnen vertrouwen dat de stad een goed bestuur heeft.
In onze opinie is de klus die voorligt leidend. Wat is de opdracht die de wethouder gaat uitvoeren, in welk krachtenveld gaat hij opereren, wat is het gewenste resultaat?
Op basis van deze klus, dient m.i. een profiel opgesteld te worden met de vereiste competenties, kennis en ervaring die gesteld worden aan de wethouders.
Hierna worden pas de wethouders gezocht. Daarbij kan je er bijvoorbeeld voor kiezen om een open procedure te hanteren, bijv. met vacatures in de krant en een voorselectie met deskundigen en andere gemeenteraadsleden bijvoorbeeld.
Bij de selectie zijn dan vervolgens de belangrijkste criteria politiek/bestuurlijke ervaring, het kunnen omgaan met een ambtelijk apparaat, kennis over het onderwerp, een relevant netwerk hebben en vooral je kunnen beroepen op bewezen verdiensten uit het verleden. Alleen zo krijgt het dualisme de kwalitatieve betekenis waar D66 altijd voor strijdt.
Met zo’n procedure sluit je mogelijke risico’s sneller uit en opereer je wel vanuit het mandaat van de kiezer. Maar al te vaak treden wethouders af door gebrek aan ervaring blijkt uit onderzoek.
Ook hecht D66 dat het college gekeken gezamenlijk optrekt om de problemen in de stad tegen te gaan. Problemen zijn te complex om door een wethouder in zijn eigen koker op te lossen. Daarom is het ook van belang dat het bestuur werkt als een team: kunnen deze mensen met elkaar samenwerken, vullen ze elkaar aan. D66 pleit voor een collegiaal bestuur dat samen afgerekend kan worden op haar resultaten.
De belangrijkste vraag die dus voorligt is: zijn de voorgelegde wethouders de meest geschikte mensen voor deze klus.
Goed, het is de eerste keer dat ik hier spreek en D66 heeft een optimistisch mensbeeld: ik moet toch aannemen dat de PvdA en Groen Links de beste mensen uit hun geledingen heeft aangetrokken om de problemen en uitdagingen van deze stad aan te gaan. Daarom wil ik geen vragen stellen over de standaardvereisten waarvan ik mag uitgaan dat elke voorgelegde wethouder die heeft zoals bestuurlijke ervaring, bewezen verdiensten uit het verleden, het kunnen omgaan met een ambtenarenapparaat etc.
Ongetwijfeld hebben beide partijen goed naar de CV’s gekeken en niet naar politieke posities en beloften uit het verleden en kunnen ze mij volmondig zeggen dat deze mensen het best gekwalificeerd zijn om het voorgelegde programma-akkoord uit te voeren. Over die standaardvereisten dus geen vragen; ik wil er op kunnen vertrouwen dat dit wel goed zit.
Mijn vragen gaan over de momenten waarop een bestuurder pas beproefd wordt:
1. Bij het wel of niet bereiken van zijn resultaten. De maatschappij is niet maakbaar en beleid is niet een lineair proces dat zich voltrekt zoals we zouden willen. Maar al te vaak vallen resultaten tegen, komen onbedoelde neveneffecten op. Hoe ga je daarmee om?
2. Het tweede moment is de omgang van bestuurders met crisissituaties. Dit zijn de momenten waarop bestuurders op zichzelf worden teruggeworpen en werkelijk laten zien wat hun kaliber is. Crisissituaties. Helaas kunnen we ook de komende vier jaar op elk gebied dergelijke, onverwachte crisissituaties verwachten. Kijk maar terug de afgelopen vier jaar waarbij de dood van Van Gogh het trieste dieptepunt was.
Daar gaan mijn vragen over waarbij ik de geëigende Star-methode wil hanteren.
Om mij een beeld te vormen hoe u werkt en reageert op kwesties, zou ik graag willen dat de wethouderskandidaten Asscher en Herrema een situatie beschrijven waarin u goed heeft gefunctioneerd in een crisissituatie. Wilt u voor mij en situatie beschrijven van een crisissituatie uit uw arbeidsverleden en de wijze waarop u hiermee bent omgegaan. Welke taak had u toen, hoe heeft u de klus aangepakt en wat was het resultaat?
Voor mevrouw Vos, de heer van Poelgeest en mevrouw Gehrels is mijn vraag gerelateerd aan de mogelijkheid dat u uw streven niet kunt omzetten in concrete resultaten.
Stel het gaat helemaal niet lukken meneer van Poelgeest om de 20.000 huizen te bouwen dan wel de eerste palen in de grond te slaan.
Stel mevrouw Vos, de uitvoering van de WMO levert tal van onzekerheden op bij mantelzorgers, ingezonden brieven etc. er komt zelfs een demonstratie op het Museumplein van verontruste mensen. Wilt u beiden voor mij een situatie beschrijven uit uw arbeidsverleden die ook niet het gewenste resultaat had en onbedoelde neveneffecten had.
Stel mevrouw Gehrels, de overdacht van de GVB naar een goede private organisatie verloopt niet goed. Er blijft hoog ziekteverzuim, ontevredenheid bij de klanten e.d.
Kunt u mij alle drie uitleggen op welke wijze u daarmee bent omgegaan. Welke taak had u toen, hoe heeft u de klus aangepakt en wat was het resultaat?
De enige vraag die ik aan de heer Aboutaleb wil stellen gaat over het mandaat van de kiezers. In mijn opinie hebben de kiezers een duidelijk signaal afgegeven aan u en u met ruim 46000 stemmen beloond t.o.v. ruim 35000 voor de heer Asscher. Dat zegt veel over het vertrouwen dat de bevolking heeft in u als wethouder. Ik ben werkelijk verbaasd dat u die heeft laten zien een goed bestuurder te zijn die in een crisissituatie na de dood van Van Gogh de rust in de stad heeft gebracht en zo’n groot vertrouwen van de kiezer heeft gekregen, geen loco-burgemeester is geworden. Mijn vraag is wat de achterliggende reden hiervoor is? En wat een gemiste kans is het ook, omdat we dan veel eerder dan de heer Bolkestein had bevroed, hij stond toch ook ergens op een lijst?, de eerste liberale moslimburgemeester hadden gehad op de momenten waarop de heer Cohen er niet is.