Lesbriefaffaire blijft onbevredigend gevoel achterlaten

vrijdag 7 maart 2008

Wethouder Buyne (PvdA) heeft een ‘onbevredigend gevoel overgehouden’ aan het debat over haar omstreden lesbrief, zo bleek vorige week. Ook gaf zij toe dat zij zich wel degelijk met de inhoud van de lesbrief heeft bemoeid, terwijl zij in het debat met de gemeenteraad volhield dat niet te hebben gedaan. Dat is natuurlijk onbegrijpelijk, want juist in zo’n gevoelige kwestie moet een wethouder gelijk de hele waarheid vertellen, niet de halve. Maar dat is niet de enige reden waarom ook D66 een onbevredigend gevoel heeft overgehouden aan de hele lesbriefaffaire. Terwijl de wethouder eindeloos doorgaat met woordenspelletjes over wat “met de inhoud bemoeien” nu precies inhoudt, weigert ze een inhoudelijke discussie over de lesbrief te voeren.

In het gemeenteraadsdebat had wethouder Buyne een uur en een interventie van de burgemeester nodig voordat ze enigszins erkende dat ze verantwoordelijk is voor de lesbrief. Een open debat over de inhoud van de lesbrief ontweek de wethouder: ze bleef stoïcijns herhalen dat zij zich niet met de inhoud had bemoeid. Een vreemde reactie, want als een wethouder een lesbrief aan scholen stuurt is zij verantwoordelijk voor die lesbrief, ook voor de inhoud. Als ze die verantwoordelijkheid niet aan kan moet ze geen lesbrief versturen.

Het is juist de inhoud waar D66 fundamentele problemen mee heeft. Dat begint met uitspraken in het laatste hoofdstuk, dat gaat over politici die uitspraken doen over de islam. Zij suggereren dat meningen van bepaalde politici verkeerd zijn, en dat hun ideeën zonder debat en discussie verworpen moeten worden. Is dat echt de manier waarop we het fundamentele recht op vrijheid van meningsuiting moeten benaderen? D66 denkt van niet. Vervolgens is er een cartoon te zien, waarin een moslimjongen door een stel blanke en kennelijk agressieve “Hollanders” uitgescholden en bedreigd. Die roept precies het stereotiepe beeld op dat een open debat onmogelijk maakt.

Het gaat bovenal over de hele toonzetting van het laatste hoofdstuk van de lesbrief. D66 staat achter de doelen van de lesbrief, waaronder jongeren leren omgaan met vrijheid van meningsuiting. Maar waar D66 moeite mee heeft is de benadering waar mevrouw Buyne als verantwoordelijk wethouder voor kiest: zij zet moslimjongeren neer als slachtoffers, in plaats van hen te leren weerbaar te zijn, te leren nadenken en een eigen mening te vormen. Zij suggereert aan jongeren dat sommige politieke meningen geïsoleerd moeten worden, in plaats van hen mee te geven dat fundamentele meningsverschillen thuishoren in het debat.

De beroemde verlichtingsfilosoof Voltaire zei ooit: ‘Ik kan walgen van wat u verkondigt, maar ik zal tot mijn laatste snik uw recht verdedigen het te zeggen.’ Dat had wat D66 betreft ook de kern moeten zijn van een lesbrief die gaat over het fundamentele recht op vrijheid van meningsuiting en moeilijk bespreekbare onderwerpen in een diverse samenleving. Wat nu onder verantwoordelijkheid van wethouder Buyne in de lesbrief staat, staat daar haaks op. Het is dan ook te hopen dat zij niet meer wegloopt voor een open debat over de inhoud van de lesbrief, nu zij haar verantwoordelijkheid voor de lesbrief duidelijk erkent. De discussie over de vraag hoe we in Nederland omgaan met vrijheid van meningsuiting en wat we hierover aan onze jongeren meegeven is veel te belangrijk om verzwegen te worden.

Petra Hoogerwerf is gemeenteraadslid voor D66 in Amsterdam