Niet fixeren maar flexibiliseren

maandag 21 april 2008

Een verplicht quotum voor vrouwen in topfuncties is niet de juiste manier om de arbeidsmarkt toegankelijker te maken. Dat zeggen D66-Kamerlid Fatma Koser Kaya en Ageeth Telleman, voorzitter van D66 Amsterdam. Zij namen afgelopen zaterdag tijdens het D66-congres in de Doelen in Rotterdam deel aan de fringemeeting arbeidsparticipatie. Lees hier hun artikel, dat afgelopen zaterdag verscheen in Het Financieele Dagblad.

Nederland loopt ver achter met het aantal vrouwen in topfuncties. Kandidaat fractievoorzitter van de PvdA, Mariëtte Hamer, en FNV-voorzitter Agnes Jongerius stellen voor een quotum in te voeren: bedrijven en instellingen moeten verplicht 40% van hun topposities vullen met vrouwen. Om de arbeidsparticipatie van vrouwen te bevorderen stelt het FNV verder voor om een vierdaagse werkweek in te voeren, zodat mannen een dag minder en vrouwen een dag meer gaan werken. Een klassieke reflex om de oplossing te zoeken in rigide regelgeving. Wij vragen ons af of zij niet in de verkeerde richting denken.

Wij zijn geen voorstander van verplichte quotering. Het plaatst talentvolle vrouwen die op eigen kracht de top bereiken in het defensief. Zij zullen zich immers moeten verdedigen tegen het beeld dat ze hun functie hebben gekregen enkel en alleen omdat zij een vrouw zijn. Bovendien Is een quotum geen garantie op een gelijke kans, maar op een gelijke uitkomst. Het ligt daarom voor de hand eerst andere mogelijkheden te benutten om het aantal vrouwen in topfuncties te bevorderen.

Nog los van de maatregel zelf zijn er fundamentelere hervormingen nodig om de arbeidsmarkt toegankelijk te maken voor relatieve ‘outsiders’, waartoe ook vrouwen gerekend moeten worden. Frappant is dat Hamer en Jongerius zich rondom de (mislukte) participatietop juist hebben opgeworpen als hardnekkige verdedigers van gevestigde werknemersbelangen.

Wij willen niet fixeren maar flexibiliseren. De eerste stap is een modernisering van het ontslagrecht. Op dit moment verliest een ambitieuze, hardwerkende vrouw eerder haar baan dan een matig presterende man met twintig dienstjaren. Een volgende stap is beloning naar prestatie: niet iemands aanwezigheid op kantoor of jarenlange trouwe dienst moet beloond worden, maar de kwaliteit van het geleverde werk. Het is absurd dat een tijdelijke onderbreking van je loopbaan of het werken in deeltijd gezien wordt als een ‘kras’ op je CV.

We moeten de werkweek zo flexibel mogelijk maken, zodat ouders de keuze hebben een werkdag al om 7.00 uur te beginnen en voor schooltijd te beëindigen. Als medewerkers op prestatie worden afgerekend kunnen zij werken op zelf gekozen uren en zelfgekozen locaties, overdag, ’s avonds of in het weekend. Al dan niet om de files te vermijden. Werknemers ruilen op deze wijze ouderwetse zekerheden in voor flexibiliteit en vrijheid die past bij het moderne leven.

Vanuit deze gedachte is het voor moderne gezinnen ook echt een stap terug in de tijd dat het Kabinet de winkeltijden weer wil beperken. Een gezinsschema met werk, huishouden, en verenigingsleven (van de kinderen) vraagt juist om verdere verruiming van openingstijden van winkels, maar ook van (semi)-overheidsinstellingen. En - hoe afgezaagd ook - de kinderopvang schiet nog steeds te kort.

Nog meer regels in de vorm van quota zijn geen oplossing. Het is veelzeggend dat bij de door het ambtenarenrecht overgereguleerde overheid minder vrouwen doorbreken dan in het bedrijfsleven. Juist het flexibiliseren van geschreven en ongeschreven regels biedt vrouwen de mogelijkheid hun individuele talent optimaal te ontplooien.

Fatma Koser Kaya
Ageeth Telleman