Probleemjongeren niet onterecht in cel volgens Aboutaleb

woensdag 21 juni 2006

Petra Hoogerwerf stelde in april schriftelijke vragen aan wethouder Aboutaleb over het verblijf van minderjarige jongeren met gedragsproblemen in een (politie) cel als er geen plek is voor deze kinderen in de reguliere jeugdopvang. D66 maakte in haar vragen bezwaar tegen deze vorm van opsluiting omdat kinderen niet thuishoren in een cel als zij geen strafbaar feit hebben gepleegd. Wethouder Aboutaleb heeft inmiddels antwoord gegeven maar D66 is nog niet helemaal tevreden met de antwoorden. Daarom zal Petra in de volgende commissie nog nadere vragen stellen aan wethouder Aboutaleb. Voor het antwoord van Aboutaleb zie hieronder.
Schriftelijke vragen van het raadslid Petra Hoogerwerf (D66) inzake probleemjongeren in cel
1. Bent u op de hoogte van deze (landelijke) problemen?

2a. Worden in Amsterdam minderjarigen met gedragsproblemen vanwege gebrek aan plekken in de reguliere jeugdopvang opgesloten in een jeugdgevangenis?

2b. Zo ja, om hoeveel minderjarige jongeren met gedragsproblemen in Amsterdam gaat dat jaarlijks?

2c. Zo ja, in hoeverre is het personeel in de gevangenis opgeleid om met kinderen met gedragsproblemen om te gaan?

2e. Bent u het met D66 eens dat minderjarige jongeren met gedragsproblemen niet thuis horen in een gevangenis maar in een jeugdopvang die gericht is op het oplossen van hun problematiek?

3a. Vanaf 2007 komt er voor minderjarige jongeren met gedragsproblemen jeugdopvang in de voormalige jeugdgevangenis Het Nieuwe Lloyd in Amsterdam Zuidoost. Voor hoeveel jongeren is er daar plek?

3b. Is dit aantal plekken toereikend om de Amsterdamse minderjarige jongeren met gedragsproblemen dat nu geen plek heeft op te vangen?

3c. Wat gebeurt er met jongeren in Amsterdam die tot 2007 geen plek kunnen vinden in de reguliere jeugdopvang maar deze wel nodig hebben?

3d. Kunt u toezeggen dat er geen minderjarige jongeren met gedragsproblemen in Amsterdam in de gevangenis belanden vanwege plaatsgebrek in de reguliere jeugdopvang?

Ter beantwoording van deze vragen deelt het College van Burgemeester en Wethouder het volgende mee.

Ad 1. Ja, ons College heeft kennis genomen van het genoemde artikel.

Ad 2a. Neen. De Wet op de Jeugdzorg verbiedt gesloten behandeling van jeugdigen. Jeugdigen met zeer ernstige gedragsproblemen mogen alleen gesloten opgevangen worden in een justitiële jeugdinrichting [1] . Minderjarigen met zeer ernstige gedragsproblemen worden niet vanwege gebrek aan plekken in de reguliere jeugdopvang opgevangen in het Jongeren Opvang Centrum (J.O.C.) te Amsterdam, maar vanwege het gegeven dat zij gesloten opvang nodig hebben, die niet geboden kan worden in het kader van de reguliere jeugdzorg. Binnen het J.O.C. vindt een zorgvuldige scheiding plaats tussen jeugdigen, die civielrechtelijk en jeugdigen die strafechtelijk zijn geplaatst. Er zijn in het J.O.C. twee units voor jongeren met een ondertoezichtstelling ( civielrechtelijke plaatsing). Begin 2007 zal De Koppeling geopend worden, waarmee de scheiding tussen de beide groepen (qua locatie) vorm krijgt. De Koppeling wordt gelokaliseerd in de voormalige jeugdgevangenis ’t Nieuwe Lloyd te Amsterdam.

Ad 2b. In de eerste acht maanden van 2004 zijn 57 jongeren met een ondertoezicht-stelling uit het Regionaal Orgaan Amsterdam(ROA)-gebied gesloten geplaatst. In 2003 ging het om 126 minderjarigen uit Noord-Holland, waarvan 104 afkomstig uit het ROA-gebied.

Ad 2c. Binnen het J.O.C. werken groepsleiders met een MBO- of HBO-opleiding, aangevuld met interne scholing binnen het J.O.C. / Spirit, onder meer in het werken met het competentiemodel.

Voor De Koppeling zullen eveneens pedagogisch medewerkers met een beroeps-opleiding worden aangetrokken, die een gedegen interne opleiding zullen volgen.

Ad 2d. De Wet op de Jeugdzorg wordt per 1 januari 2007 gewijzigd. Gesloten behandeling in de jeugdzorg is dan mogelijk. Na de wetswijziging zal een gespecialiseerde, intersectorale behandelkliniek worden geopend onder de naam De Koppeling, een samenwerking tussen jeugdhulpverlening, kinder- en jeugd-psychiatrie en onderwijs.

Ad 3a. De Koppeling beschikt over 40 plaatsen – 24 jeugd hulpverleningsplaatsen (van Spirit) en 16 jeugd-ggz-plaatsen ( van de Bascule) – voor jongeren uit de agglomeratie Amsterdam. Daarnaast is het ROA bestuurlijk verantwoordelijk voor deze nieuw te realiseren voorziening, nog in afwachting van 24 extra jeugdhulpverleningplaatsen, zodat in totaal 64 plaatsen beschikbaar zijn. Het pand waarin De Koppeling wordt gehuisvest ( voormalige Nieuwe Lloyd) biedt hiervoor mogelijkheden. Het Ministerie van VWS besluit deze zomer over toekenning.

Ad 3b. Het is nog niet te overzien in hoeverre de capaciteit van De Koppeling permanent toereikend is.

Ad 3c. Er is momenteel sprake van twee soorten problemen:

– Er is een tekort aan plekken in de jeugdzorg. Om dit op te lossen, is landelijk een aanvalsplan ingezet. Ook Amsterdam zal in dit kader extra capaciteit voor jeugdzorg krijgen ( voor en bedrag van circa € 10 miljoen waarvan € 3,8 miljoen structureel).

– Daarnaast blijft het probleem bestaan van de gesloten plaatsen die tot 1 januari 2007 uitsluitend door justitiële jeugdinrichtingen mogen worden geboden. Jongeren met ernstige gedragsproblemen, die gesloten opvang nodig hebben, worden tot die tijd opgevangen in de units van het J.O.C. die specifiek bestemd zijn voor jongeren met een ondertoezichtstelling. Vanaf 2007 zal voor deze jongeren De Koppeling beschikbaar zijn.

Ad 3d. Jongeren worden niet vanwege plaatsgebrek in de reguliere jeugdzorg opgevangen in een justitiële jeugdinrichting, maar vanwege het feit dat zij gesloten opvang nodig hebben die tot nog toe alleen geboden mag worden door een justitiële jeugdinrichting. Dit wil zeggen dat jongeren die géén gesloten opvang nodig hebben, ook niet in het J.O.C. worden geplaatst.

[1] Nederland kent twee soorten justitiële inrichtingen: de justitiële opvanginrichting en de justitiële behandelinginrichting. Het Jongeren Opvang Centrum, onderdeel van Spirit, is een justitiële opvanginrichting. Hier zitten zowel jeugdigen die worden verdacht van een misdrijf als jeugdigen die al een straf opgelegd hebben gekregen. In de opvanginrichting probeert men de jeugdigen te helpen bij hun ontwikkeling en opvoeding. Een jeugdige die schuldig is aan een ernstig misdrijf en volgens de kinderrechter intensieve hulp en behandeling nodig heeft om herhaling van het misdrijf te voorkomen, kan een maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen ( de PIJ-maatregel) opgelegd krijgen. Deze maatregel wordt uitgevoerd in een justitiële behandelinrichting