Stadsgesprek #1 Golfstromen

donderdag 7 oktober 2010

Deze raadsperiode gaat Sebastiaan Capel met Amsterdammers in gesprek tijdens zijn Stadsgesprekken. De gesprekken vinden met individuen plaats, maar ook met groepen over bepaalde thema's.

Het eerste Stadsgesprek in een hopelijk lange serie deze raadsperiode vond plaats op het terras van de Pont in Amsterdam Noord. In een Stadsgesprek lopen twee vragen als rode draden door het gesprek: “wat gaat er goed in Amsterdam?” en “wat kan er anders in Amsterdam?”. En gezien mijn interesses gaat het dan vooral over bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, economische zaken en het stadsleven.

Ik praatte in deze eerste editie met Jeroen Beekmans en Joop de Boer van het bedrijf Golfstromen. Zij doen van alles, schrijven, onderzoeken en conceptontwikkeling, als het maar te maken heeft met stedelijkheid en vooral tijdelijkheid en flexibiliteit. Ze verzamelen bijvoorbeeld op een site voorbeelden van stedelijkheid uit de hele wereld en hebben een idee voor een spel bedacht waar bewoners strijden om de ruimte. Bovendien organiseren zij de Amsterdamse PechaKucha avonden voor creatieve geesten: presentaties van 20 slides in ieder 20 seconden. Hun kantoor staat in de Tolhuistuinen en het was logisch daar om de hoek af te spreken. Het zonnige terras van de Pont was zo het decor voor ons gesprek. Logischerwijs ging het veel over Noord, maar ook straatverkoop, parken en Berlijn kwamen voorbij.

“Noord van Amsterdam is het Zuid van Rotterdam”

Tijdelijk ruimtegebruik, tijdelijke stad

Het bedrijf Golfstromen bedenkt concepten om leegstaande panden te vullen. De invulling is van belang voor het pand, maar moet ook een meerwaarde opleveren voor het gebied waar het staat. Juist gebieden waar nog weinig gebeurt kunnen profiteren van zo’n invulling. Jeroen en Joop stellen dat plekken en steden die zich aan kunnen passen aan verandering het meest succesvol zijn. Het principe van Darwin “most adaptable to change” passen zij toe op de gebouwde omgeving en de stad. De gebouwde omgeving is dan ook niet voor de eeuwigheid, maar juist tijdelijk, zo menen ze.
Alle regelgeving voor tijdelijk gebruik kan ook anders, vinden ze. “ Experimenteren wordt eng gevonden, er zijn zoveel regeltjes”, zo stellen de conceptmakers. “Het is erg lastig en je merkt dat over ‘tijdelijk’ verschillend wordt gedacht. Wij denken aan weken of maanden, maar eigenaren en bijvoorbeeld stadsdelen zien enkele jaren als termijn voor “tijdelijk gebruik”.

Berlijn

Zoals vaak met praten over de stad en creativiteit, kwam de vergelijking met Berlijn voorbij. Daar, zo wordt vaak gesteld, is het veel creatiever, veel vrijer, kan meer dan in Amsterdam. Het grote verschil is alleen dat in Berlijn met al die creativiteit minder wordt verdiend dan hier. Dat komt omdat de opdrachtgevers er minder zijn. De verbinding tussen de hoofdkantoren van de zakelijke dienstverlening en de creatievelingen is dan ook van groot belang. Jeroen vindt het hier in Amsterdam ook enorm inspirerend; op cultureel en creatief niveau is hier in Amsterdam zoveel te doen op kleine schaal. “ Je komt steeds nieuwe dingen tegen. Bijvoorbeeld als ik hier in Noord van de pont naar Eethoek 10 [op het Mosveld] loop, zie ik steeds nieuwe dingen.” Hij vindt ook dat we onze eigen stad meer moet waarderen.

Van der Pekbuurt

Het gaat goed met Amsterdam de laatste jaren, dat is bijvoorbeeld zichtbaar bij de verbetering van de 19e eeuwse wijken, zoals de Pijp, Indische Buurt en Westerpark. Er wordt geinvesteerd in de huizen, in de openabre ruimte en daardoor komen er mensen met een hoger inkomen die weer zorgen voor een draagvlak aan voorzieningen en winkels. Dat vinden Jeroen en Joop goed gaan in Amsterdam. De gedachten gaan uit naar de volgende wijk die aan de beurt is voor “ gentrification”. De Golfstromers denken hierbij ook aan de van der Pekbuurt in Noord. Daar zijn de randvoorwaarden aanwezig: een karakteristieke uitstraling, betaalbare huizen en een hoge ontwikkelwaarde. Maar dan moet er wel wat gebeuren! “ Ik begrijp niet waarom de corporatie daar niet de huizen te koop aanbiedt. Creatieven komen erin en zorgen ervoor dat de wijk gaat leven”, zo stelt Jeroen. Dat is een punt waar ik achteraan ga. Ik heb al een weddenschap lopen over de ontwikkeling van deze buurt met een planoloog (ik denk van niet, hij wel), maar zonder beleid hiervoor gaat er zeker niks gebeuren.

Overhoeks

Deze nieuwe wijk, pal naast het kantoor van Golfstromen in de Tolhuistuinen, vinden de mannen maar niks. “Veel te weinig uitdagend, te voorzichtig en daarmee te weinig allure. Ze zijn hier bang voor torens. Waarom hier niet echte hoogbouw? Een toren van 100 meter, dat kan gewoon hier. Het water van het IJ geeft de ruimte daarvoor.” Van het nieuwe Filmmuseum verwachten ze dan veel meer. Dat kan een iconische waarde hebben, mensen echt aantrekken. Het zou voor Noord kunnen doen wat het Nieuwe Luxor op de Kop van Zuid heeft gedaan in Rotterdam. Maar dan moet er wel ook een brug komen.....
We praten verder over de verbindingen in Noord. Ik vind namelijk dat er meer verbinding moet komen tussen plekken in Noord langs de Ij-oever in plaats van alleen dwarsverbindingen over het IJ. Op die manier gaan mensen alleen maar heen en weer tussen Noord en het Centraal Station. In mijn fantasie zie ik een prachtige moderne lightrailway van het Hembrugterrein via de NDSM, Overhoeks, de Sixhaven naar Ijburg gaan...

Levende straat, levende stad

De parken en de openbare ruimte van Amsterdam vinden ze goed gaan. “ Je ziet toch dat daar in geinvesteerd wordt, zoals op het Mr Visserplein, met de olijfbomen, dat is echt goed dat dat blijft gebeuren.” Maar er kan ook nog genoeg anders. “ De stad en de straat moet veel levendiger worden, zoals in echte wereldsteden. Daar heb je bijvoorbeeld meer straatverkopers. Hier moeten die aan allemaal regels voldoen en bepaalt de stad wat er verkocht mag worden op straat. Waarom niet de ruimte geven aan een biologische fruitboer die op straat verkoopt? Als het niet wekt, is-ie zo weer weg!” Met veel plezier halen we het verhaal van de koffiverkopers bij de pont op uit 2006. Van het GVB mocht dat niet, die waren bang dat passagiers zouden morsen.....
Straatverkoop zorgt zo niet alleen voor de levendigheid die Amsterdam wel kan gebruiken, maar ook voor banen en sociale controle op straat. Ter plekke wordt een plan ontwikkeld om de pleinen en OV-knooppunten in Amsterdam te verlevendigen. Daar horen we in de toekomst meer over....

Meer info over Golfstromen en hun werk:

www.golfstromen.nl

www.popupcity.net

Wil je ook met mij praten over de stad, wat er goed gaat en wat er anders kan? Of ken je mensen waar ik als raadslid echt mee moet praten? Laat het me weten via scapel@raad.amsterdam.nl en dan organiseren we een Stadsgesprek!