Vier jaar Rood-Groen: mooie ambities, tegenvallende resultaten

donderdag 29 oktober 2009

D66-fractievoorzitter Ivar Manuel heeft kritiek geuit op het Rood-Groene college van PvdA en GroenLinks. Het college kreeg in 2006 met haar programma-akkoord 'Mensen maken Amsterdam' ruim baan van de gemeenteraad, ook van D66. Ivar Manuel: "Het klonk allemaal zo goed, dat nieuwe Amsterdam van Lodewijk Asscher en Maarten van Poelgeest, waar vrijheid, dynamiek en creativiteit hand in hand gaan met solidariteit, geborgenheid en sociale rechtvaardigheid."

"Dat veel doelstellingen niet gehaald zijn, wordt al te makkelijk aan de economische crisis geweten", zegt Manuel. D66 vindt juist dat het falen veeleer zit in de manier waarop het beleid is opgezet en uitgevoerd. "Dat Amsterdam is weggezakt uit de top-5 van aantrekkelijke Europese vestigingssteden is een veeg teken", aldus de sociaal-liberale fractieleider. D66 had ook kritiek op bijvoorbeeld de kosten van de re-integratie. Lees hier onder de speech van Ivar Manuel tijdens de Algemene Beschouwingen naar aanleiding van de begroting voor het jaar 2010.

Voorzitter,

We bespreken hier de laatste begroting van deze bestuurstermijn, de laatste begroting van het huidige college van PvdA en GroenLinks. Laten we daarom eens terugkijken naar hoe het ook alweer begon.
Coalitieonderhandelingen, waarbij GL heel slim de VVD buiten spel wist te zetten.

Daarmee ontstond de eerste rood-groene coalitie met het programakkoord ‘Mensen maken Amsterdam’.

Een verrassend goed programakkoord, want eigenlijk kon de hele gemeenteraad zich erin vinden. Ook D66 herkende zich in de goede intenties van deze coalitie.

Het Nieuwe Amsterdam van Lodewijk Asscher en Maarten van Poelgeest, waar vrijheid, dynamiek en creativiteit hand in hand gaan met solidariteit, geborgenheid en sociale rechtvaardigheid.
Kinderen Eerst; verbetering van het onderwijs en de jeugdzorg.
Amsterdam Topstad; Amsterdam ten minste in de top 5.
Nieuw Amsterdam kan zoveel beter; Ja, dat denken wij ook, voorzitter, nog steeds.

Het was een mooie start, het college kreeg ruim baan van de gemeenteraad.

En formuleerde vervolgens haar doelstellingen die we in de begroting terugvinden als prestatie-indicatoren.
Er zijn resultaten geboekt lezen we, en er zijn ook resultaten niet geboekt.
Als D66, als oppositiepartij, zou ik hier nu een punt kunnen maken van de niet behaalde prestatie-indicatoren. Maar, voorzitter, dat wou ik voor de verandering maar eens nalaten.

Al wil ik hier wel gezegd hebben dat we in Amsterdam de crisis niet zo makkelijk de schuld moeten geven.

Niet van het feit dat we wegzakken in Europa, want München en Madrid, kampen met dezelfde crisis.

Niet van het feit dat we nog steeds zoveel zwakke scholen hebben, want onderwijs hoort onze topprioriteit te zijn.

De crisis moet juist aangegrepen worden, en niet als excuus dienen voor het verbloemen van onze terechte ambities.

Voorzitter, wij denken dat een aantal resultaten niet of onvoldoende gehaald zijn door de manier waarop het beleid is opgezet en uitgevoerd.
Als D66 denken we dat het anders had gekund.

Zoals gezegd zijn de intenties van het College goed, maar de middelen beperkt en de manier waarop je ze inzet dus van veel invloed op het resultaat dat je boekt. Ik geef twee willekeurige voorbeelden.
Ten eerste het aanpakken van spijbelen en schooluitval. Natuurlijk moet je om daar effectief in te opereren weten om welke kinderen het gaat. En daarvoor heb je de medewerking van scholen nodig.

Na vier jaar staat er in de begroting te lezen dat bureau Leerplicht Plus ernaar streeft om dit jaar een beeld te hebben van het verzuimbeleid van alle scholen.

Laat staan dat men weet om welke kinderen het gaat. Er is dus kennelijk ontzettend veel tijd, geld en mankracht verloren gegaan. En uit eigen ervaring weet ik dat ouders met kinderen, waarbij geen enkel probleem speelt, meegezogen zijn in de machinerie van een bureaucratisch beleid dat het middel voor het resultaat stelt. Jammer, want dat had ook anders gekund.

Een tweede voorbeeld: re-integratie. Natuurlijk moeten we proberen om mensen zonder werk zo snel mogelijk naar werk toe te geleiden. En het is goed om daarvoor doelstellingen te formuleren en targets vast te stellen.
Maar in tijden van economische crisis, waarin veel mensen ook noodgedwongen zelfstandig op zoek zijn naar werk, is het uiterst dubieus wanneer werkgevers met normale vacatures benaderd worden door re-integratiebureaus die hen gesubsidieerde werknemers aanbieden.
Dat is oneerlijke concurrentie ten opzichte van de mensen die zelfstandig een baan zoeken en het kost de overheid bovendien onnodig veel geld.
Het gebeurt vandaag de dag, hier in deze stad.

De intentie is misschien goed, de uitvoering zeer dubieus.

Dat zijn twee voorbeelden van beleid dat goedbedoeld is, maar echt anders kan, echt anders moet om met minder geld betere resultaten te bereiken.

Voorzitter, en zo zou je ook anders kunnen aankijken tegen reflexen die altijd maar weer optreden.

Er is zwaar weer op komst en we zullen ergens geld moeten vinden, dat is iedereen duidelijk.

Een van de standaardreflexen is dan: bezuinigen op de inhuur van externen. De gemeente sluit de poorten, kiepert iedereen naar buiten die geen ambtenaar is en gaat eindeloos zitten overleggen in het eigen gesloten bureaucratische bolwerk.

De gemeente sluit de stad buiten, sluit de individuen in die stad buiten.
Dat kan ook anders, wat D66 betreft.

Waarom maken we niet juist gebruik van al het creatieve talent dat deze stad herbergt?

Waarom slanken we de eigen organisatie niet eens serieus af?
Waarom streven we niet naar een kleine kernorganisatie en huren externen daarbij tijdelijk in voor het realiseren van geprioriteerd beleid?
Zo ontstaat er een moderne flexibele overheid die zich juist opent voor de expertise in de stad en daarbuiten.

En natuurlijk kun je dan meteen betogen dat externen veel duurder zijn, dat is nu ook zo, maar ook daar kan iets aan veranderen, voorzitter.

Iets anders.
De woningmarkt, zit muurvast in Amsterdam. Sociale huurwoningen dreigen onbetaalbaar te worden voor de corporaties. In sociale huurwoningen wonen soms mensen die daarvoor eigenlijk teveel verdienen, het zogenaamde scheefwonen. Mensen met recht op een sociale huurwoning staan eindeloos op wachtlijsten.
Kunnen we dit oplossen? Kunnen we dit anders doen? Ja natuurlijk.
Als we nou eens in mensen gingen investeren in plaats van in stenen.
Een jaarlijkse inkomenstoets die bepaalt of een huishouden in aanmerking komt voor een sociale huurtoelage. Het scheefwonen verdwijnt en het percentage sociale huurhuishoudens per buurt is eenvoudig te bepalen en in stand te houden.

De enige vraag is eigenlijk waarom we het niet doen, waarom we zo bang zijn voor een verandering?

Waarom we weigeren om eens anders tegen de problemen van deze stad aan te kijken.

Voorzitter, ik kan zo nog wel even doorgaan, problemen in deze stad aansnijden en u laten weten hoe wij daar als D66 tegenaan kijken. Hoe wij denken op een andere manier deze zaken te kunnen oplossen. Maar laat ik dat nu niet doen en besluiten met een paar aardige opmerkingen richting dit College.

Als D66 zijn we natuurlijk buitengewoon blij met de positieve respons van het College op ons voorstel om de vrijheid en de vrijheidsbeleving in de stad te gaan monitoren. Ieder individu moet in deze stad zoveel mogelijk zijn of haar eigen leven kunnen leiden en daarbij eigen keuzes kunnen maken.

Onze verschillen vormen mede de kracht, dynamiek en creativiteit van Amsterdam. En het is heel goed dat we nu als eerste stad deze vrijheid gaan meten om haar vervolgens te beschermen en in stand te houden.

Verder was ik onlangs bij een presentatie van wethouder Van Poelgeest over de Structuurvisie en meer in het bijzonder de HoofdGroenStructuur.
En u weet wellicht dat wij als D66 van deze wethouder veel teleurstellingen hebben moeten slikken.

Ik noem de sportvelden van Middenmeer Noord en de het verkwanselen van de Lutkemeerpolder.

Maar op deze avond bleek ineens dat wethouder Van Poelgeest erin is geslaagd, of laat ik het voorzichtiger formuleren, de intentie heeft, om de HGS in netto oppervlak uit te breiden. Dat is na vier jaar teleurstelling toch ineens een opsteker.

Tenslotte, voorzitter,
De rood-groene coalitie begon haar termijn met breed gedeelde ambities. Ambities die wat D66 betreft nog steeds overeind staan.
Het is nu eerst aan de kiezers om uit te maken wie zij het vertrouwen geven om deze prachtige stad te besturen en naar een toekomst van Nieuw Optimisme te leiden.

Voorzitter, wij als D66 zien de toekomst met het volste vertrouwen tegemoet.